به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ در تاریخ تمدن اسلامی، گاه یک نقطهاتصال کوچک، مسیر کل یک جریان را تغییر میدهد؛ نه با لشکر، نه با منصب، بلکه با حضور. فاطمه معصومه (س)، دختر امام کاظم (ع) و خواهر امام رضا (ع)، چنین نقطهاتصالی بود. او در سال ۲۰۱ قمری، در اوج فشار سیاسی عباسیان و در میان ناامنیهای جادههای خراسان، راهی قم شد؛ شهری که پیش از او، تنها یک پایگاه محلی برای خاندان اشعری بود، اما پس از او، به تدریج به یکی از مهمترین کانونهای علمی، فقهی و زیارتی جهان تشیع تبدیل گردید.
بیشتر بخوانید
آنچه این تحول را شگفتانگیز میکند، کوتاهی زمان اقامت اوست: تنها ۱۷ روز. اما همین ۱۷ روز، چنان در حافظه تاریخی و هویت شهری قم ریشه دواند که پس از قرنها، نهتنها قم بیاو شناخته نمیشود، بلکه تمدن شیعی در ایران، وامدار همان ۱۷ روز است. این نوشتار، نه شرح زندگی نامهای یک بانو، که روایتی از چگونگی تبدیل شدن یک «حضور کوتاه» به «تمدنی پایدار» است؛ روایتی از فاطمه معصومه (س) به مثابه مادر تاریخی قم.
حضرت معصومه سلاماللهعلیها در قم تمدنسازی کرد
حجتالاسلام حسن زلفی، مدیر حوزه علمیه امیرالمؤمنین علیهالسلام ابهر در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: فاطمه بنت موسیبنجعفر (ع)، معروف به فاطمه معصومه، در نخستین روز ذیقعده سال ۱۷۳ قمری در مدینه زاده شد. او دختر امام کاظم (ع) و نجمه خاتون بود، در خانهای که هم مرجع علم و امامت بود و هم زیر فشار شدید خلافت عباسی (دوران هارونالرشید، امین و مأمون) قرار داشت.
وی با بیان اینکه این فضای سرکوبآمیز، بر تمام ابعاد زندگی خاندان اهلبیت (ع) از جمله روابط خانوادگی و هجرتهای اجتماعی سایه انداخته بود، افزود: نقطه عطف زمانی رقم خورد که امام رضا (ع) به اجبار به ولایتعهدی مأمون رسید و از مدینه به مرو تبعید شد. حضرت معصومه (س) نیز برای دیدار ایشان راهی خراسان شد، اما در مسیر، در نزدیکی ساوه، کاروان دچار حادثه شد و ایشان به ناچار راهی قم شد.
مدیر حوزه علمیه امیرالمؤمنین علیهالسلام با توضیح اینکه قم در آن زمان به برکت حضور خاندان اشعری (که از کوفه مهاجرت کرده بودند) به مرکزی برای نشر معارف اهلبیت تبدیل شده بود، تصریح کرد: ورود حضرت معصومه (س) به این شهر، سرآغاز تحولی بنیادین بود. ایشان تنها ۱۷ روز در قم اقامت داشت و در سال ۲۰۱ قمری درگذشت و در باغ بابلان (محل حرم کنونی) به خاک سپرده شد.
وی با اشاره به اینکه وجود مرقد مطهر حضرت معصومه سلاماللهعلیها قم را به تدریج به یکی از مهمترین پایگاههای علمی، فقهی و زیارتی جهان تشیع تبدیل کرد، یادآور شد: در طول تاریخ، این شهر همواره نماد بصیرت اجتماعی بوده است؛ از نقشآفرینی در قیامهای تاریخی تا نهضت ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و نقطه آغاز اعتراضات سال ۱۳۵۶.
وی خاطرنشان کرد: به بیان تاریخی، حضرت فاطمه معصومه (س) نه فقط یک شخصیت فردی، بلکه حلقه اتصال یک زنجیره تمدنی است که با هجرت خود، یک منطقه جغرافیایی را به کانون تمدن شیعه در جهان اسلام بدل کرد.
دختران ایران تداومبخش راه حضرت معصومه (س) هستند
حجتالاسلام احمد اصلانی، امام جمعه صائینقلعه، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ ضمن تبریک سالروز ولادت حضرت معصومه (س)، این روز را تجلی عفت، حیا، علم و معرفت دانست.
وی تأکید کرد: حضرت معصومه (س) نهتنها الگوی عفت و پاکدامنی، بلکه نماد علم، معرفت و ایستادگی در راه حق است. ایشان در پرتو هدایت الهی و تربیت خانوادگی، چنان جایگاهی یافت که امام رضا (ع) فرمود: «هر کس او را زیارت کند، بهشت بر او واجب میشود.»
امام جمعه صائینقلعه با اشاره به نامگذاری سالروز ولادت این بانوی بزرگ به عنوان «روز دختر»، این اقدام را گامی ارزشمند در جهت تکریم جایگاه دختران در خانواده و جامعه ارزیابی کرد و افزود: دختران امروز ایران، وارثان میراث گرانقدر فاطمی هستند. نسلی که با سلاح علم، ایمان و تقوا، مسئولیت فردای جامعه را بر دوش میکشند. نگاه ما به دختران، نگاهی آمیخته با احترام، امید و اعتماد است؛ آنان ستونهای خانواده و آیندهسازان این مرز و بوماند.
وی با تأکید بر ضرورت تربیت صحیح و اسلامی دختران، خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی جامعه، توجه به تربیت اصولی دختران یک ضرورت حیاتی است. باید با فراهمآوردن بستر مناسب فرهنگی، آموزشی و اجتماعی، زمینه شکوفایی استعدادها و دستیابی به کمال آنان را فراهم کنیم. ترویج فرهنگ عفاف و حجاب که برگرفته از آموزههای اسلامی و سیره حضرت معصومه (س) است، نهتنها مانع پیشرفت نیست، بلکه پشتوانهای استوار برای حفظ کرامت و هویت بانوان این سرزمین خواهد بود.
اصلانی با اشاره به تهدیدات فرهنگی دشمنان، یادآور شد: دشمنان اسلام و انقلاب همواره تلاش کردهاند با ابزارهای فرهنگی و رسانهای، بنیان خانواده و ارزشهای دینی ما را هدف قرار دهند. در این میان، دختران و زنان مسلمان، خط مقدم دفاع از حریم خانواده و هویت اسلامی هستند. هوشیاری و بصیرت دختران ایران در برابر این دسیسهها، تضمینکننده سلامت جامعه و استحکام پایههای نظام جمهوری اسلامی است.
وی وظیفه مسئولان، والدین و دلسوزان جامعه را حمایت همهجانبه از دختران، ایجاد فرصتهای برابر تحصیلی و شغلی، و فضایی امن و معنوی برای رشد و تعالی آنان دانست و ابراز کرد: امیدواریم با الگوبرداری از سیره حضرت معصومه (س)، فرزندان این مرز و بوم در مسیر کمال گام بردارند.
حضرت معصومه (س) جانش را نثار ولایت کرد
حجتالاسلام داود شجاعی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها که در دامان پاک خاندان امامت پرورش یافت، گنجینهای از اسرار الهی و سرچشمهای از دانش و معرفت به شمار میروند.
وی افزود: رشد علمی ایشان در سایه تربیت پدری همچون امام موسی کاظم علیهالسلام و برادری مانند امام رضا علیهالسلام به حدی رسید که از نظر آگاهی به معارف اسلامی در جایگاهی والا قرار گرفت.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان ابهر خاطرنشان کرد: آیتالله میرزاجواد تبریزی رحمتاللهعلیه در توصیف ایشان میفرمایند: «حضرت معصومه سلاماللهعلیها که فرزند امام، خواهر امام و عمه امام است، از هر جهت به پیشوایان امامت شیعه پیوند خورده و همگی آنان الگوی تقوا، فضیلت و ولایت بودهاند».
وی ابراز داشت: این بانوی بزرگوار به عبادت، خضوع، شبزندهداری و روزهداری شهرت داشت و از ویژگیهای برجستهای چون محدثه بودن برخوردار بود.
شجاعی با تأکید بر اینکه امام رضا علیهالسلام با بیان زیارتی مأثور، جایگاه رفیع خواهر خویش را مورد تأکید قرار دادهاند، تصریح کرد: مقام علمی ایشان به حدی بود که گاهی در غیاب پدر بزرگوارشان، به پرسشهای دینی و فقهی شیعیان پاسخ میداد.
وی اظهار داشت: روایت شده است که گروهی از شیعیان برای حل مشکلات خود به مدینه آمده و با غیبت امام موسی کاظم علیهالسلام مواجه شدند. در این هنگام، یکی از دختران آن حضرت با دریافت پرسشها، پاسخهای جامعی ارائه کرد. هنگامی که کاروانیان در مسیر بازگشت با امام هفتم علیهالسلام دیدار کردند و ماجرا را بازگو کردند، ایشان با لبخندی سه بار فرمودند: «پدرش فدایش باد».
رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان ابهر با توضیح اینکه از دیگر جنبههای عظمت این بانوی بزرگ، توجه عمیق ایشان به مسئله امامت و ولایت، به ویژه امامت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام بود، متذکر شد: در شرایطی که امام رضا علیهالسلام تحت فشار، ولایتعهدی مأمون را پذیرفته بودند، حضرت معصومه سلاماللهعلیها همچون حضرت زهرا سلاماللهعلیها به تبیین جایگاه واقعی امامت میپرداختند.
وی تأکید کرد: ایشان با نقل روایاتی چون حدیث غدیر، حدیث منزلت و بیان فضایل اهل بیت علیهمالسلام، به دفاع از حریم ولایت همت گماشتند.
شجاعی عنوان کرد: یک سال پس از هجرت امام رضا علیهالسلام، حضرت معصومه سلاماللهعلیها به همراه جمعی از برادران و نزدیکان عازم خراسان شدند. هنگامیکه کاروان به ساوه رسید، دشمنان اهل بیت علیهمالسلام با تحریک مأمون عباسی، راه را بر آنان بستند و در درگیری نابرابر، بیشتر همراهان را به شهادت رساندند.
روز دختر، بازخوانی الگوی زنی است که با ۱۷ روز حضور در قم، مسیر تمدن شیعه را تغییر داد. فاطمه معصومه (س) نماد هجرت آگاهانه و نقشآفرینی فرهنگی زن در تاریخ اسلام است؛ نقشی که قم امروز همچنان ادامهدهنده آن است.
انتهای خبر/